La première édition de « La dictada occitana » en février 2014 avait été un succès qui appelle désormais la création d'un rendez-vous annuel dans le cadre du projet « Escriure en òc, encontras, dictada e project d'escriture ». Cette manifestation, coorganisée par l'Agence Culturelle Dordogne Périgord et Novelum-IEO Périgord, avec le soutien de la ville de Périgueux et le Conseil Général se déroulera dans les locaux de la bibliothèque de Périgueux.

« La quarantaine d'ateliers de langue et de culture occitanes de Dordogne accueille souvent des personnes qui veulent aussi écrire la langue. D'ailleurs, certains le font régulièrement dans les revues occitanes périgourdines comme Paraulas de Novelum, La revue du Bornat, Las Bonas Lengas, Plumas d'òc. », déclare l'un des organisateurs Olivier Pigeassou de Novelum.

 « L'an passat, fuguèrem un pauc surpres dau succes de la dictada. Questa annada, l'amassada se debanara entau: d'en prumier, la famosa dictada en occitan emb dos textes en lengadocian e lemosin, los dos dialectes occitans de Perigòrd. Puei, anem presentar lo project «  A l'entorn dau conte », destinat a tots los apreneires d'occitan de Perigòrd : adultes, escolaris. En Perigòrd, i a una vielha tradicion de conte, de velhadas. Avem tot un fum de contaires en occitan que escriven, se produsen sur scena e fan venir dau monde. Volem persegre quela tradicion e balhar la possibilitat a dau monde de far coneisser lor trabalh. Lo conte que ganhara lo prumier premi dau concors, anem zo publicar dins un libre de conte que sem a preparar( contes d'Aüei e de doman tòme2). Queu rendetz-vos annuau es tanben l'occasion de far veire «en viu » de las creacions, coma per exemple l'espectacle « Meitat de Gal » dau grope de « Passaires de lenga » e de descubrir las noveutats literarias o musicalas coma lo noveu duò « Anem » de Nicolas Peuch e Lucie Roulet. ».

A noter sur vos tablettes, dictée occitane le samedi 7 février de 13h30 à 18 h à la bibliothèque de Périgueux ( Amphitéâtre Jean Moulin). Ouvert aux ateliers de langue occitane et à tous les amis de tous âges de la langue d'òc qui aiment la lire et l'écrire. Deux textes seront lus, l'un en languedocien, l'autre en limousin, ainsi, les deux dialectes parlés en Périgord seront représentés.

Renseignements et réservations à l'Agence Culturelle, Sébastien Girard, 0553064000 et s.girard@culturedordogne.fr.

Denis Gilabert.

Photo: Gilbert Bourgeois et ses "apreneires" à l'atelier écriture, lors de la Dictada 2014.

Ives Roqueta nos quitet a la debuta de l'annada. En omenatge, veiqui un texte de l'escrivaire avairon mandat per Marçau Peironi. Fuguet escrich quante per Ives Roqueta quante avia 22 ans.

°°

Quand aurai tot perdut

mon lassitge ma lenga e lo gost de luchar

me virarai encara un còp cap a vosautres

òmes mieus

carretièrs jornalièrs pastres varlets de bòria

caratges doblidats esperduts renegats

òmes dels vilatges esconduts

dins un temps que vòl pas

que pòt pas espelir

e traparai dins vòstre agach

dins lo quichar de vòstras mans

dins vòstres crits mandats de lònga

de fons a cima de la tèrra

e que degun pòt far calar

una rason de creire encara

Tornarai èsser per vosautres

abitants grèus e maladrechs

d’un país de la votz d’enfança e de tèrra

lo mainatge qu’ai pas quitat d’èsser

un enfant de la vila en cèrca de l’amor

del pibol plegadís coma un cant de pelhaire

trevant los nauts pelencs de la vòstra mementa

d’òmes que sabon tot sens aver ren legit

que lo libre del temps que fai

Quilharai una taula

còntra lo vam dels sèrres

e me farai per vosautres

escriveire public.

Ives Roqueta

De tots temps, dumpuèi que lo monde es monde – e mesma benlèu abans- ço-ditz mon àngel gardian – los òmes an volguts saupre lor avenidor. Mas l’avenidor es pas parièr per cadun e cambia segon lo sex, la posicion sociala e subretot emb lo caractari de las personas, sens oblidar las epòcas. Tenetz al temps dels primièrs òmes l’avenidor, per lo mascle, èra d’estre lo mai fòrt per devenir lo capmèstre e per comandar ; mas per una fumèla l’avenidor èra d’estre la primièra femna del capmèstre , qu’aital èra considerada e que los autres mascles li tustaván pas dessus !! -que los preistorians me perdonán se quò’s pas la vertat vertadièra, mas me sembla que quò deviá estre un pauc aital -… !

Aver enveja d’un avenidor melhor per si e per los seunes es una enveja qu’es tant vièlha que lo monde , mas coma los òmes son jamai content de çò que an, vòlon saber çò que van aver e subretot se van n’aver mai, totjorn mai. E se pausa alara la granda question de saber de que deman serà fach.

Als temps ancians lo capmestre de la tribú consultava lo devinaire abans de decidir d’anar caçar. Lo devinaire s’embarava dins sa cròsa enfumada ont se pintava lo nas e aprèp donava lo jorn e l’endrech ont caliá caçar quore la lèbre, quora lo mamot o encara lo cèrvi. E los caçaires trovaban e tuavan las bestias ! Aquel biais de far èra dejà una mena de psicologia : quand s’es segur de ganhar, pòdes pas perdre !

Puèi vinguèron los temps ont los endevinaires legiguèron l’avenirdor en avisant la forma d’una taca del sang d’un polet, o la color de son fetge o encara dels dessenhs que fasián sas tripas espendidas sul sòl. Dins aqueste reçerca de la coneissença del futur las bestias maleficas, talas los grapauds, las sèrps, los corbàs e quitament las choitas jogavan un ròtle plan important, subretot quand caliá invocar los poders satanics ; de fach per assegurar l’avenidor de X, caliá acorchir la vida de Y !! Aital anava lo monde…

Al jorn de uèi avèm daissat aquels biais de far, per passar dumpuèi fòrça temps a la legida de las linas de la man que fasiá recèpta dins las vòtas o las grandas fièras. Legida que fasiá rire tant e mai los grops de joines e capejar los ancians !

Ara sèm passat al ”sceau astral”. L’estudi de la vòstra vida a venir se fach emb la posicion de las estèlas dins vòstre cèl astral. E cal creire que quò’s una causa plan segura, plan vertadière que los òmes politics consultan vesents e vesentas .

De tots biais podetz trobar vòstre oroscòp dins lo jornal de cada jorn, sus totas las revistas que trovatz chal perruquièr o chal metge : i a pas una revista per las femnas sens oroscòp. Mas los òmes son pas oblidats e n’i a belcòp que legisson las revistas de lor femna per poder avisar las prediccions de lor signe zodiacal.

Que siasquon intellectuals, manuals, rics o paures, sabents, stars, cantaires o comedians o quitament occitans tots van veire l’oroscòp, per se far dire que van aver deus sous , de l’amor …eca…

Anem ! m’arresti aquí  qu’emb tot aquò ai quitament pas legit mon oroscòp.

Per l’ASCO Sèrgi Lespinasse