Una vielha filha d’Avinhon, devòta minja-jaseniçons e revira-merda de prumiera, de 65 ans mai benleu mai, vòrra coma lo pechat, secha coma un perjamin, mai ranganhosa qu’un virador de potz, golarda coma la ròda dau monier, e meschanta coma la ronha, aviá mila escuts de renta, una linga de serp, de las lunetas verdas e quatre gròs chats, sens comptar doas chatas, que, a tot pas moment, una era plena que l’autra pitionava…

’Tertant i a de mes dins l’annada, tant chamjava de paucha, la mangana ! Sovent ‘la ne’n renvoiava dos au mes e chatas, chats e chatons avián totjorn rason. Lo chats eran jamai pro servits ; raubavan tot, e subretot faliá pas los borrar  !

Coma se fai que la brava Babèta serve d’enquera ’quela vielha mona despuei mai de dietz-e-uech mes ? Çò qu’es, vos zo jure una miràudia dau bon diu ?

Veiquí coma : quand, en ’ribar a son servici, la Babèta veguet que chatas, chats e chatons eran dins la maison mai mestres que la mestressa :

- « Fau se’n desbarrassar, se disset-ela, e que ’quela vielha pesta m’ordonesse d’ela mesma de los nejar dins lo Ròse ! »

Era òbra de pro pena, ne’n convendretz. E ben, ’la ne’n venguet pasmens a bot, sembla pas de creure !

Era dins los temps daus Avents. Tots los matins, dau temps qu’a la senta messa la vilha mascarada s’abechissiá sus sa chiera, sa chaufareta sos los pès e lo chapelet dins la man, la Babèta au moment que chatas, chats e chatons eran sietats en rond dins lo canton… arpet un nerv de buòu, faguet lo sinhe de crotz : Au nom dau Pair, dau Filh… e flin ! e flau sus las bestias !

Chasque matin, se sinhava, e los fasiá desjunar en lor espouverar entau l‘eschina.

Los chats, tanleu qu’auvissián l’ Au nom dau Pair, dau Filh de la paucha se disiá dins lor linga :

- « Veiquí l’eslausiada, mesfia lo fuòc dau ciau ! » e se ’rachavan de ’quí lo diable au cuòu.

Quand los chats agueren entau apres a dansar sens autra musica :

- Madomaisela, disset Babèta a sa mestressa, fasetz-me leu mon compte !

- Que t’arriba, Babèta ?

- O ! si sabietz !... quò fai frenir (frissar). Vòle me’n anar.

- Perque donc vòles-tu te’n anar ? Ganhe pas pro, aitot tu ?... son tots los mesmes !

- Vòstres chats son pas daus chats, Madomaisela !

- Dises ?

- Vòstres chats son daus diables mudats en chats. Manca màs la banas vos dise, e de segur van surtir : las ai vudas ponchar sus la testa dau gròs negre !

- Lor ne’n surtir ! Mas, ses fòla ?

- Eimaginatz-vos, Madomaisela, que quand me sinhe e preje Diu, coma tot bon crestian se deu de far, vòstres demons se tenen pus, desvirats coma daus Cifers que son. Senhor Diu ! Ô, grand Sent Micheu, prince dau paradis ! Que se passariá si los ’rosavan d’aiga beneita ?... Mon compte, vos dise !

- Misericòrdi ! Seriá donc vrai ?

- Tant vrai que siàs ’na santa Domaisela. Tenetz, anatz veire quò.

E la Babèta se sinhet : Au nom dau Pair, dau Filh… los chats sentigueren venir lo nerv de buòu e quò faguet un rude deboiradis dins l’ostau !

- Jesus ! Maria ! Josep ! s’escredet la vielha, som tots perduts ! Me laissa pas, Babèta ! A mo secors ! Perdon, grand Diu !... Leu, leu vai-te’n los nejar que los vese pus dins l’ostau !...

E s’esvaniguet.

E la Babèta, a jorn falit, anet nejar chats, chats e chatons.

Vocabulari:

aseniçon : jeune pie

Vòrre-a – òrre-a : laid-e, moche

Ranganhos : grincheux

Golard-a : goulu, gourmand

Ronha : gale – crasse

’tertant : autant

Paucha : servante

Mangana : mégère

Mona : guenon

Ròse : Rhône

Obra de pro pena : une sacrée tâche

Pasmens : pourtant

Mascarat-da : déguisé, travesti

S’abechir : s’affaler

Arpar – arpiar : saisir

Espouverar : épousseter

Tanleu : aussitôt

Eslausiada : illuminée

Bana : corne

Cifer : Lucifer (lu diable)

A jorn falit : à la tombée… de la nuit…