Lo camion m’a laissat a la surtida de l’autostrada. I a quinze ans, i viá nonmas la pita rota que menava vers lo miegjorn, drech davant. L’aviá engulhada lo còr lord e lo sac leugier, laissant dernier io la vila borgesa, convencionala, mespresanta, cuòu cosuda, ente podiá pus aver l’alen. Au coenh dau pont, m’era desvirat un darrier còp, cronhòla sarrada, grumilhas dins los uelhs, io que auriá cregut aver queu matin lai lo còr leugier e un estufladís a las pòtas. Aviá quitament esbauchat un geste d’adiussiatz. Quo es benleu queu sovenir doleirós que me fai tornar aprep quinze ans d’errança, de misera, de decepcion, de milions de pas que m’an gaire eslonhat de io. Me veiqui. D’en pè au coenh dau pont, io t’enfacie. I a totjorn la lonja davalada de las teuladas mauras vers la riviera, que semblan fugir la nauta catedrala. Me remembre d’ela mai grisa, mas garde enquera lo sovenir de queu campanament un pauc triste que reglava nòstra vita de goiardeus goluts de libertat, que devalavan las ruelas sornas per gisclar en unlant de jòia dins la clardat esblaugissenta dau bòrd de l’aiga. Los quais semblan aura un vaste parquatge ente las autòs an deslogat los quatre chens que s’eschauravan lo ventre a grands bufes de plaser. Riviera, tu, ses totjorn la mesma, lenta, suausa, que solas las chadenas tendudas de quauques gabarots o la tija oblica de tres crespas d’aiga te fan saber vivanta. Eras ‘na amija, riviera. M’as jamai fait de mau. As risolat a mas rebombetas, aculhit mas banhadas frijolantas, daus uns còps acrochat quauque paubre peisson a las espinglas torsudas que t’aviá confiadas. Quo es per tu mon prumier bonjorn… Mon bocin de cigarreta, l’acceptas emb un pitit chuchetament. Veiqui, pòde entrar, aura. Assegure mon sac a l’espatla, testa nauta, passe lo pont cranament e m’enconhe dins las ruas pendosas daus noms ancians que miegjorn fai meitat clardat, meitat reirlutz.

Joan Ganhaire

Texte mandat per l'autor per la centiesma de Rubrica en òc

Dempuei tres ans a l'escòla Anatole France de Nontron, la regenta Manon Boulanger sensibilisa sos escolans de CM1 a la cultura dau país. Manca las classas ente enterven Gilbert Bourgeois, regent chaminaire d'occitan dins lo nòrd de la Dordonha, qu'es ben lo prumier còp, a Nontron, que n'um parla, sens la mespresar, de la cultura locala aus pitits ! Fau dire que Manon Boulanger a estudiat lo grec e lo latin e pensa que de balhar un ancratge aus escolans es fondamentau a l'ora de la globalisacion. Qu'es de lur balhar un utilh suplementari, una fòrça per se projetar dins l'avenidor. « En plus, ces interventions plaisent énormément aux enfants qui en parlent à leurs parents ! Ço ditz la regenta».Qu'es entau que Yannick Guédec faguet trabalhar la classa per un espectacle sus « los Croquants », paja d'istòria importanta a coneitre. Christophe Célérier lur faguet una iniciacion au patrimoni e presenteren ensemble de las chançons sus las fonts, lo conte dau chasteu de Jumilhac, lo Leberon, la Vielha dau potz, lo trabalh dau papier.... a la festa de fin d'annada, lo 18 de junh passat. En mai, de mars a junh per 10 seanças los animators benevòles de « Timbalas e Charameu » de l'Union Occitana « Camila Chabaneu » Anna Nadal a la viena, Genevieva e Glaudi Coderc a l'acordeon, Suzel Nadal e Jan Peire Rossinhòu per las danças, lur aprenen las basas daus pas de la "Nontronesa", una correnta de Nontron,  lo « brisa-pes » e autras borreias. Danças que los escolans presenten tanben a la festa de fin d'annada. Per las chançons de Nadau, coma Manon Boulanger chanta dins lo grope "La Tireta Duberta", lo grope interven tanben dins sa classa.Coma i a totjorn pas de cors d'occitan au Collegi de Nontron, los elevas rencuren de pas puescher contunhar lur formacion.

Jaumeta Beauzetie

Quò fai qualquas bravas annadas que sèi nascut a Peirigus. Mas, maitot, ai passat ma pita enfança chas mos reires-grands que vivián dins la Carrièra del Lis, una carrièra d’un barri talament vièlh que se sonava ... las Ruas Nòvas ! Quò’s aquí qu’ai apres a parlar l’occitan emb mon grand-paire. Dins aquela rua, i aviá una granda diversitat de gents : Peirigordins occitans, Espanhòls, Portugès, Italians, Arabes, Jusius, e tots ben paubres de segur. Mas tot aquò se passava en bon acòrd, en bon eime.. Me rapeli que l’estiu als alentorns de uèit oras del ser , tot lo mond davalava dins la carrière emb las taulas, las bevendas e la bostifalha a passava la serada a parlar fòrt e a rire enquera mai fòrt. Ai jamai saubut çò qu’èra lo racisme ad aquela eipòca. Mas quò èra justament un’autra eipòca... Quò’s benlèu per aquò que ne’n ai gardat un tal sovenir. E quò’s benlèu per aquò que lo jorn ont me’n irai, coma se ditz, dins un autre mond, lo darrièr imatge que vòli aver davant los uèlhs e dins ma testa, quò’s aqueste imatge de ma Rua del Lis.

Joan Pau Verdier