L’Universitat PAUL-VALERY de Montpelhièr ven de donar lo Premi Literari 2026 dels estudiants del departament occitan a « Los Sendareus de l’Auba », lo libre de novelas de Martial Peyrouny paregut chas Novelum-IEO Perigòrd. Li avem pausat tres questions.

Martial Peyrouny, venetz de reçaubre un premi per vòstre prumier roman en occitan. Que ne’n pensatz ?

Quò fai plaser de veire que dau monde l’an legit e aimat, qué ai passat un brave moment a z’escriure. Reçaubre lo Premi dels Estudiants vòu dire que lo libre a tocat sa cibla. Coneisse la jurada dau Premi, sabe que la seleccion es seriosa, que i aviá mai d’un libre en corsa e que donan lo premi nonmàs a daus libres que lors agradan. Laidonc, « Los Sendareus » an pas ganhat per « abandon de l’adversari » ! Sei content de veire que mon libre aia trobat son public.

Avetz agut dau retorn de legeires ?

En generau, los jòunes legissen pas gaire, quitament en francés e pasmens l’an legit, amai quò lor donet dau plaser. La lenga lor sembla d’aisat legir. Per me, i a un sens d’escriure en occitan au segle XXI, qué coma ditz lo famos autor de polars islandés Arnaldur Indridasson «Escrive en islandés, que una lenga muer si serv pas ».

Daus collegas professors d’Òlt-e-Garona, de Perigòrd m’an dich que z’an aimat e que zo vòlen utilizar en classa , en classa de tresiesma e au liceu. Quò era l’un daus objectius dau libre.

Joan Ganhaire disset « Quò es pas mau construch, pòdes contunhar. », çò que, lo coneissent, prengui presque per un compliment. Laurenç Labadia me’n faguet presque una critica literaria e disset que quò li agradava, mas que « Ses tròp preissat, quò es tròp cort, perqué escrives pas un roman ? ». Io, aime bien lo format de la novela, es cort , ritmat e vai a l’essenciau. En mai de quò, escrive jos la contrencha dau temps e per escriure un roman, fau tanben aver dau bufa. Dins l’avenidor veirem ben…

Parlant de quò, avetz previst una seguida ?

Los eròs recurrents m’agradan, vòle pas quitar lo personatge. Pense a una projeccion, coma una seria. Daus jòunes legeires me disseren « Ela, quò es vos ? ». Benleu ben, qué, coma ditz Montaigne, l’autor francés qu’aime lo mai, « Je suis moi-même la matière de mon livre" »...O b’etot Ester es la goiata que ai jamai aguda, ai dos filhs. Sabe pas. L’adolescença m’agrada fòrca, quò es un moment de descuberta, d’explosion, que personalament ai pas forçadament ben viscut. Los dròlles son daus uns còps timides, vergonhos. Ester Lapoja, ela, es liura, escarabilhada, fai çò que vòu.

La novela es per io un bon ritme d’escritura. Ai començat la seguida, très novelas. Ma liceana vai partir a Bordeu, mas tornara en Perigòrd e gardara de segur lo contacte coma sos amics. Daus liceans que ai vist pendant de las dedicaças m’an dich « Perqué l’i sei pas ? ». L’i serán benleu. Pense a escriure sur l’enfancia mautrachada, anem tornar trobar lo monde de las sectas d’extrema drecha, lo mitan LGBT...Tot çò que viven lo jòunes d’aüei.

Dires collectats per Denis Gilabert.

Libre de tornar trobar en libraria o b’etot sur la botica en linha de Novelum : https://www.novelum-ieo24.fr/boutique